Πρόγραμμα 2007-2008
Program 2007-2008

Προηγούμενες Εκθέσεις
Previous Exhibitions

Καλλιτέχνες που συνεργάζονται με την Αίθουσα Τέχνης
Artists who work with the Art Gallery

Επικοινωνία
Contact us

PANOS FAMELIS - "Chaos" / ΠΑΝΟΣ ΦΑΜΕΛΗΣ - "Χάος"

Εγκαίνια: Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου 2007 στις 8.30 το βράδυ
στη γκαλερί Ζήνα Αθανασιάδου στη Θεσσαλονίκη

Η γκαλερί Ζήνα Αθανασιάδου εγκαινιάζει την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου 2007 στις 8.30 μ.μ. την πρώτη ατομική έκθεση του Πάνου Φαμέλη. Η έκθεση περιλαμβάνει μία σειρά από σχέδια, ζωγραφικά και γλυπτικά έργα.
Ο Πάνος Φαμέλης χρησιμοποιεί με μοναδικό τρόπο το πιο παραδοσιακό μέσο έκφρασης, το λάδι. Τόσο τα εξπρεσιονιστικά επιτοίχια έργα του όσο και τα γλυπτά του ξεφεύγουν από τις παραδοσιακές νόρμες χρήσης του λαδιού από τους καλλιτέχνες των προηγούμενων γενιών και σαρκάζουν εύστοχα την πραγματικότητα. Ως ένας σύγχρονος Bacon πειραματίζεται με το αγαπημένο του υλικό αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι η σύγχρονη τέχνη δεν έχει όρια και κανόνες.
Τα έργα, μεταξύ άλλων, χρησιμοποιούν δάνεια από τη ζωγραφική παράδοση του impasto, από ethnic μοτίβα και από την αισθητική των κόμικς. Ο θεατής βρίσκεται μπροστά σε ένα σύνολο από ανθρωποκεντρικές φιγούρες που παραπέμπουν σε κανιβαλιστικά τρόπαια, με εμφανές το στοιχείο της ηδονής, του φετιχισμού και της «αμαρτίας», ενώ άλλοτε η ίδια η πινελιά του φέρνει στο νου τα πειράματα της γενετικής. Χρησιμοποιώντας έντονα και χαρούμενα χρώματα που "κλείνουν το μάτι" στη διαφημιστική πολυχρωμία, τα έργα αποπλανούν προς κάτι άγνωστο και χαοτικό.
Η εμμονή στην ανθρώπινη μορφή, ο τρόπος επεξεργασίας της αλλά και η ίδια η ζωγραφική πράξη εν γένει, ανοίγουν έναν ορίζοντα στοχασμού πάνω σε αρκετά ζητήματα, όπως στην σχέση ανάμεσα στην ίδια τη δημιουργία και την κατασκευή, είτε ως πρωταρχικό ερώτημα της ζωγραφικής, είτε, ταυτόχρονα., ως πρόβλημα του τρόπου που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο.
Τα ανθρωποκεντρικά όντα του Πάνου Φαμέλη επιθυμούν περισσότερο να θέσουν ερωτήματα, παρά να «δηλώσουν» την ύπαρξή τους. Κρατάει μια στάση εποπτική στα παραπάνω θέματα, επανερχόμενος στο βασικό δίλημμα της ορίου ανάμεσα στην τάξη και το χάος. Αναζητεί την δομή και την τάξη στο χάος, ενώ την ίδια στιγμή αναρωτιέται για το ίδιο χάος που συνυπάρχει στις ίδιες τις δομές. Οι μορφές του γεννιούνται στη διαχωριστική γραμμή μεταξύ φαντασίας και ωμής πραγματικότητας. 

Διάρκεια έκθεσης μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2007

Opening: Friday 7 December 2007, 8.30 p.m.
Zina Athanassiadou Gallery in Thessaloniki

Zina Athanassiadou Gallery presents on Friday 7 December 2007 at 8.30p.m. Panos Famelis' first solo show. The exhibition includes a series of drawings, paintings and sculptures.
Panos Famelis uses in a unique way the most traditional medium of expression, the oil paint. His expressionistic paintings and sculptures go beyond the traditional forms of oil use from the artists of the previous generations. The artworks make a good statement of reality. Like a contemporary Francis Bacon he experiments with his favorite material proving that contemporary art has no limits and rules.
The artworks, amongst others, use the impasto technique, the ethnic motifs and elements from the comic's tradition. The viewer stands in front of a group of anthropocentric figures that refer to cannibalistic trophies with obvious elements of lust, fetishism and sin. At the same time his brushstroke brings in mind the genetic experiments. By using intense and happy colors, taken from the colorful publicity area, the artworks seduce to the chaotic unknown.
The obsession of the human figure, the way of using it and the action of painting itself open a horizon of thoughts. Questions about creation and construction through painting arose simultaneously with the query of how we perceive the world.
Famelis' anthropocentric creatures wish to put questions on the table and not to declare their existence. The artist stands in front of these questions often coming back to the basic dilemma between order and chaos. He seeks the structure of the chaos' order. Thus, his figures are born in the dividing line between imagination and cruel reality.

Duration of the show: until the 31^st of December 2007

Δηλητηριασμένη ομορφιά

Η πρώτη μου επαφή με τον «κόσμο» του Πάνου Φαμέλη πραγματοποιήθηκε ένα πρωινό που βρέθηκα στο εργαστήριό του. Η στιγμή που πρωτο-αντίκρισα τα έργα του θα μείνει έντονα χαραγμένη στη μνήμη μου. Το ραντεβού μας ήταν για τις δέκα το πρωί αλλά εγώ φτάνοντας λίγο νωρίτερα, είχα την ευκαιρία να βιώσω μία μοναδική εμπειρία. Στο μισοσκόταδο ενός υπογείου του Πολυτεχνείου όπου ο καλλιτέχνης έχει στήσει το εργαστήριό του, ένα εργαστήριο που θυμίζει άλλες εποχές, εποχές που ο καλλιτέχνης δημιουργεί απομονωμένος και «κλεισμένος αυτιστικά» στον εαυτό του, τα γλυπτά του Φαμέλη ξεπρόβαλαν τρομαχτικά και απόμακρα. Μία έντονα κανιβαλιστική ατμόσφαιρα ήταν διάχυτη στο χώρο. Κεφάλια στημένα επάνω σε χρωματιστά βάθρα και στραμμένα το ένα απέναντι στο άλλο σε αφοπλίζανε με την ωμότητα και την ανεξήγητη ομορφιά τους. Πρόσωπα, εξπρεσιονιστικά καμωμένα, που ένιωθες να σε ακολουθούν με το βλέμμα, βλέμμα διεισδυτικό, ήταν αφημένα τυχαία στο χώρο. Ανάμεσά τους στέκονταν τρεις ανθρωπόμορφες σχιζοφρενικές, αυτιστικές φιγούρες οι οποίες προσπαθούσαν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην τέχνη και τη φρικτή πραγματικότητα.
Η συνολική εικόνα ήταν μια εικόνα μαγική και ταυτόχρονα απόκοσμη. Το μισοσκόταδο της έδινε μία δύναμη που δημιουργούσε ρίγος στον απροετοίμαστο επισκέπτη μυώντας τον στον προβληματισμένο και χρωματιστό κόσμο του Φαμέλη. Ο κόσμος του Πάνου Φαμέλη αποτελείται από εικόνες και ιστορίες σκληρές αλλά έντεχνα καμουφλαρισμένες με μαγευτικά χρώματα κα απίθανους συνδυασμούς που σε συνεπαίρνουν προς στιγμή και σε παραπλανούν. Όντα περίεργα και αποκρουστικά, κεφάλια με παραμορφωμένα και αλλοιωμένα χαρακτηριστικά, φιγούρες απόκοσμες προσπαθούν να σταθούν αυτόνομα, να εκφράσουν καταστάσεις, συναισθήματα, ερωτήματα.
Με αυτόν τον τρόπο ο δημιουργός αποδεικνύει έμπρακτα ότι μέσα από την ομορφιά της τέχνης και των χαρούμενων χρωμάτων μπορούν να ειπωθούν σκληρές και άσχημες αλήθειες. Έτσι οι όμορφοι και ευχάριστοι χρωματισμοί σε μία δεύτερη ανάγνωση δίνουν σκληρές πληροφορίες και αποκαλύπτουν την εσωτερική σαπίλα και ματαιοδοξία του σύγχρονου ανθρώπου. Ως ένας άλλος Francis Bacon τονίζει το αηδιαστικό βάθος της ανθρώπινης ψυχής. Μήπως τελικά τα κεφάλια-τρόπαια είναι μάσκες από το Guadanamo ή οι παραμορφωμένες φιγούρες είναι σύγχρονες κραυγές του Edvard Munch?
Όλοι αυτοί οι συλλογισμοί απορρέουν μέσα από μια διαδικασία συνύπαρξης της πειθαρχίας με το χάος. Με υποδειγματική πειθαρχία και σεβασμό στο υλικό, το λάδι και τις αρχές της ζωγραφικής και των χρωματικών συνδυασμών, ο καλλιτέχνης δημιουργεί εκρηκτικά, ανατριχιαστικά κορμιά και κεφάλια σε έξαρση. Κάθε προσπάθεια τάξης καταργείται καθώς αυτά εκτινάσσονται χαοτικά. Μια διάθεση ανταρσίας και βίας είναι ορατή στο συνολικό έργο του καλλιτέχνη ενώ το διφορούμενο λεκτικά και μεταφορικά χαρακτηρίζει εύλογα το έργο του. Ο Πάνος Φαμέλης χρησιμοποιεί με μοναδικό τρόπο το πιο παραδοσιακό μέσο έκφρασης, το λάδι. Τόσο τα εξπρεσιονιστικά επιτοίχια έργα του όσο και τα γλυπτά του ξεφεύγουν από τις παραδοσιακές νόρμες χρήσης του λαδιού. Ως ένας σύγχρονος Francis Bacon πειραματίζεται με το αγαπημένο του υλικό αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι η σύγχρονη τέχνη δεν έχει όρια και κανόνες και σαρκάζοντας εύστοχα τη σύγχρονη πραγματικότητα.
Τόσο στα επιτοίχια έργα όσο και στα γλυπτά διακρίνει κανείς τη γραφή του Cy Twombly, τον ρεαλισμό των κουφαριών του Rembrandt, την αμεσότητα της κραυγής του Edvard Munch, τις τρομακτικές σωματικές παραμορφώσεις του Francis Bacon, το σαρκασμό των ταλαιπωρημένων ανδρείκελων του Thomas Schutte. Ο κόσμος του Φαμέλη είναι ένα ταξίδι στην ιστορία της τέχνης με απώτερο σκοπό την αυθεντική, σύγχρονη δημιουργία μέσω της έντονα προσωπικής γραφής του καλλιτέχνη.

Μαρίνα Αθανασιάδου
Αθήνα, Δεκέμβριος 2007

Ένα εκκεντρικό, βρώσιμο χάος

«Ο ζωγραφικός χώρος τείνει να μεταμορφωθεί στην επιφάνεια ενός πολυμορφικού νηπιακού σώματος.». Περιγράφοντας τη θέση του για τη ζωγραφική ως ένα 'λιβιδικό μηχανισμό', ο Lyotard αναγνώριζε την αξία της εικόνας της στη δυνατότητά της να εμπεριέχει και να μεταδίδει την λίμπιντο. Να αναπαράγει την σωματικότητα της συμμετοχής μας στον κόσμο.
Η δουλειά του Πάνου Φαμέλη, σε όλες τις έως τώρα εκφάνσεις της, από τα ανάγλυφα επιτοίχια, ως τις ολόγλυφες κεφαλές και τα στρεβλωμένα σώματα ή και στα πιο πρόσφατα σχέδια, είναι ένα homage στην απτικότητα, στην σωματικότητα των υλικών και των χρωμάτων και άρα στη σάρκα της ζωγραφικής διαδικασίας.
Η πολύχρωμη και δόλια ατσαλοσύνη της ζωγραφικής του, οι αδρείες μάζες του υλικού που φαίνεται σχεδόν τυχαία να συγκρατείται στη θέση του, οι μορφές που μοιάζουν, με δυσκολία να σέρνονται, να αναδύονται μέσα από τον ζωγραφικό πολτό (όπως το τέρας του βάλτου στο γνωστό low budget horror movie), οι ηλεκτρισμένες λωρίδες από πλαστικά, μολύβια, ντουκοχρώματα και λάδια που διατρέχουν σαν φλέβες και αρτηρίες σε αποσύνθεση τα πρόσωπα: όλα αποτελούν εκφράσεις μιας βαθιάς επιθυμίας για το σωματικό και το υλικό, ενός συντονισμού με τις ιδιότητες, τα άκρα και τους μετασχηματισμούς του.
Ο Φαμέλης, παιδί της γενιάς του, κοινωνεί (χωρίς απαραίτητα να το γνωρίζει), στη σωματική κωμωδία, τα ψευτό-άχαρα αντικείμενα ενός Franz West, την Kitsch extravaganza από ετερόκλητα και μελοδραματικά υλικά (χάπια, πλαστικά πετράδια, glitter, τρίχες, φτερά, πλαστικά λουλούδια και πολυουρεθανικές κατσαρίδες), στον 'βρώμικο ρεαλισμό', τα στιγμιότυπα του κοινωνικού 'βόρβορου' μιας Marilyn Minter, στη νεομπαρόκ θριαμβική κατάχρηση των εκδοχών της υφής του Πορτορικάνου Melvin Martinez, στον αναιδή σφετερισμό εικόνων της λαϊκής κουλτούρας ενός Glen Brown, στη μακάβρια αίσθηση του χιούμορ, την προσήλωση στους μορφασμούς του θανάτου στην τέχνη, την εικοτολογική γλυπτική, το 'character cast' του Schutte, στην ανατομία της λαγνείας του Araki ή ακόμη και στη Φλαμανδική αίσθηση της παραβατικότητας, του γκροτέσκου και της αμαρτίας του Jan Fabre.
Οι ανώνυμοι πρωταγωνιστές βίαιων ατυχημάτων ή φόνων στα tableaux του Φαμέλη, οι αποκεφαλισμένοι μαντατοφόροι - κάτι ανάμεσα σε τρόπαια κανιβάλων σε αποσύνθεση και κινηματογραφικά props ηρώων- ακόμη και τα νεφελώματα από ανθρώπινα χαρακτηριστικά και συντελεστές σήψης στα σχέδιά του, απηχούν πειστικά τον προβληματισμό για το πρωτόκολλο  της 'εις μνήμην τιμής' και τα τερτίπια της instant ιστορίας, του ίδιου του Thomas Schutte όταν σημείωνε : «Στα μάτια μου η παράδοση της αναπαράστασης απέτυχε στο σημείο όπου ο καλλιτέχνης είχε να δημιουργήσει ήρωες σε ένα δημοκρατικό σύστημα, κάτι το οποίο σήμερα μπορούν τα τηλεοπτικά δίκτυα να κάνουν πολύ πιο αποτελεσματικά.Η δύναμη δεν αναπαρίσταται πια μέσα από έναν βασιλιά ή μια και μόνο φιγούρα. Λειτουργεί μέσα από ένα σύστημα από πολλά και αλληλοκαλυπτόμενα δίκτυα που τείνουν να μην είναι πάντα ορατά. Έτσι το οικοδόμημα της δύναμης είναι ουσιαστικά ανώνυμο και είναι αδύνατο να του δώσεις ένα πρόσωπο ή έστω ένα σώμα.» (T. Schutte. Phaidon Press, 1998).
Η ματιέρα του χάους στα έργα του Φαμέλη έχει και μια άλλη, πιο Μπαταγική στην ατμόσφαιρά της διάσταση, αυτή του base, του στοιχειώδους και ταπεινού. Θίγει μάλιστα αισθήσεις που συνδέονται με γαστριμαργικές εμπειρίες και όλη τη γκάμα του πλούσιου συμβολισμού (ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο) που έχει η τροφή και η βρώση της.
Όπως με το σπίτι του Hansel και της Gretel στο παραμύθι-θρίλερ των αδελφών Grimm, όπως στις ταινίες του Greenaway (ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της), όπως στη Suspiria του Dario Argento, ξέρει κανείς ότι τα πράγματα δεν είναι αυτά που φαίνονται μόλις λίγο πριν δοκιμάσει τη μεταλλαγμένη σάρκα τους, τη μεταστοιχείωση της υφής τους, τη ρευστότητα της σύνθεσής τους, την πλαστότητα της γεύσης τους.
Στον Τρελό Έρωτα ο Breton έγραφε ότι η μόνη ομορφιά που πρέπει να υπηρετείται, η Σπασμωδική Ομορφιά, « θα είναι ερωτική-θολή, εκρηκτική-στερεή και μαγική-περιστασιακή ή δεν θα είναι» και σημείωνε ότι «θα είναι κενή νοήματος αν την συνελάμβανε κανείς στην κίνηση της και όχι ακριβώς την στιγμή που η κίνηση αυτή ξεψυχάει». Η δουλειά του Φαμέλη, άλλοτε χωροβόρα ζωγραφική και άλλοτε ασταθής γλυπτική, καθώς δείχνει να γοητεύεται κυρίως από τη σταθερότητα της διαδικασίας συγκρότησης και καταστροφής της ζωής, από το εκκεντρικό της χάος, μοιάζει να πληρεί εναλλακτικά κάποιους από τους παραπάνω, κατά Breton, όρους. Μένει να δει κανείς αν με την γκροτέσκα έξαψή της, το μαύρο χιούμορ, την ιδιότυπη σωματικότητά της, την υπολογισμένη αφέλειά της και την γοητευτικά χυδαία πρόσκλησή της σε περισσότερες από μία αισθήσεις, θα επιτρέψει και την αναγκαία (κατά τον ίδιο πιο πάνω προσδιορισμό) 'εισβολή μιας λύσης': αν με άλλα λόγια θα γίνει τελικά η παγίδα που υπόσχεται ή απειλεί ότι είναι.

Νάντια Αργυροπούλου